محله دزاشیب تهران

دزاشیب محله‌ای است در شمال تهران و شمیران که در شرق تجریش واقع شده‌است، از شمال به امامزاده قاسم، از جنوب به تپه قیطریه، از غرب به خیابان شریعتی و از شرق به چیذر و فرمانیه محدود می‌شود.

در قدیم آن را دزج سفلی می‌نامیدند. گفته می‌شود که دزاشیب شکل تغییر یافته دزآشوب (دژآشوب) است. شغل مردم کشاورزی و دام‌داری بوده و بقیه را کاسبان محل تشکیل می‌دادند. دزاشیب در واقع، محل گذر به نیاوران و فرمانیه بوده‌است. این منطقه هنوز بافت سنتی خود را حفظ کرده و عرض خیابان آن تغییری نکرده‌ است. دو قنات، جنب مسجد امیرالمؤمنین و قنات پایین، در خیابان شهید امیرحسین کریمی (بوعلی)، همچنان جریان دارند.

از تاریخ گذشته شمیران و از جمله دزاشیب در قبل از دویست سال گذشته سندی وجود ندارد، تنها سند قابل قبول کاوش­های باستانی قیطریه است که قدمت سکونت در این محلات را تا ۳۳۰۰ سال ثابت می‌کند. جمعیت دزاشیب را دو طایفه اصلی عباسی و قاسمی تشکیل می‌دهند، که پدران این دو طایفه، عباس و قاسم بوده‌اند. از دیگر طوایف این منطقه، قوامی است که جد اصلی آنان بنام ارباب خسرو از مهاجران گرجستان در زمان صفویه بودند که در منطقه دزاشیب و یک تیره در چیذر کنونی ساکن شدند، از دیگر خانواده­های این محله می­توان از کاظمی، دزاشیبی، کره­ای، نامبرد. منبع درآمد افراد ساکن در این منطقه علاوه بر کشاورزی، سبدبافی زنان بوده. سوتال، نام سبدهای بافتنی دزاشیب، به معنای ساقه گندم است.

اشخاص و اقوام معروف دزاشیب عبارتند از: شیخ علی شریعتمدار (فرزند حاج ملامحمد جعفر استرآبادی نویسنده منظومه آب‌حیات)؛ میرزا رفیع‌خان، میرزا هدایت، خانواده حسین قلی خان قاجار (برادر فتحعلی­شاه).

بر طبق روایاتی، (آشِب) قلعه بزرگی از قلعه‌های این منطقه بوده ‌است که زنگی بن آق سنقرآن را ویران کرده و قلعه عمادیه را در آن بنا کرده ‌است.

مسجد آقا شیخ علی، با قدمت بیش از ۲۰۰ سال و مساحت ۶۰ متر مربع، که درسال ۱۳۷۲، بازسازی شده ‌است، از جمله مساجد قدیمی دزاشیب به حساب می‌آید. حاج شیخ علی شریعتمدار، عالم روحانی و فرزند حاج ملامحمد جعفر استرآبادی، از علمای زمان ناصرالدین شاه بود که به علت مخالفت با ناصرالدین شاه به آمل تبعید شد. او فردی مقتدر بود و اطلاعاتی از دانش داشت. وی صاحب چند اختراع، از قبیل ساعتی با دزدگیر و نیز تفنگ ته پر است. همچنین فردی صاحب فتوا در این منطقه بوده ‌است.

مسجد عمر رمضون، با مساحت ۱۲۰ متر مربع، واقع در خیابان بوعلی (شهید کریمی)؛ نبش خیابان شهید سلیمی است، که قدمت آن به ۲۰۰ سال پیش و زمان ناصرالدین شاه می‌رسد. هم ‌اکنون از این مسجد در مراسم عزاداری استفاده می‌شود ولی نماز جماعت در آن برگزار نمی‌شود.

حمام بوعلی، با مساحت حدود ۴۰ متر مربع، که قدمت آن به ۱۵۰ سال پیش بر می‌گردد. حمام فقط شامل یک خزینه و دوش بوده‌ است، اما اکنون خزینه بازسازی شده و یک حمام عمومی نیز در آن ساخته شده ‌است. از مهم‌ترین مناطق دزاشیب، کوچه سبزه میدان متصل به باغ فخرالملک اردلان است.

کوچه قورباغه (فلاح)، نیز از دیگر گذرها است. علت نام‌گذاری وجود استخر و باتلاقی بوده که قورباغه فراوان داشته‌ است. نام‌گذاری کوچه لَشان نیز، که به سرآسیاب دزاشیب معروف بوده ‌است، به خاطر زمین‌های لش (آب‌دار و باتلاقی) بوده و چاه در یک یا دو متری آن به آب می‌رسیده ‌است.

از دیگر مکان‌های مهم و قدیمی و معروف دزاشیب به تکیه دزاشیب، به نام تکیه سیدالشهدا، می‌توان اشاره کرد، که با مساحت ۴۰۰ متر مربع، قدمتی ۲۵۰ ساله دارد. این تکیه که دیوارهای کاه‌گلی و ستون‌های چوبی آن هنوز باقی‌مانده ‌است، قبلاً سقف چادری داشت و بعدها به شیروانی تبدیل شد.

دبستان ادونتیست‌ها نیز، با ۳۹ دانش آموز در این منطقه سال‌ها دایر بود. ادونتیست‌ها پیروان ادونتیسم، شاخه‌ای از مسیحیت در آمریکا، هستند که، معتقدند ظهور مسیح نزدیک است.

باغ‌های متعدد و معروف دزاشیب عبارتند از باغ مجدالدوله داماد ناصرالدین‌شاه معروف به باغ دوقلو، باغ حاجی فخرالملک (مکان فعلی انجمن خوش‌نویسان)؛ باغ حاجی سیدمحمد صراف، باغ علاءالسلطنه، باغ ایگار و باغ نظر که به حسین قلی­خان تعلق داشته ‌است.

........

📢📚 خانه دانایی، همراه مطمئن پژوهش‌های شما!

🔍 دغدغه نوشتن پایان‌نامه، مقاله، ترجمه و تحقیقات علمی را دارید؟ ما اینجاییم تا با تیمی حرفه‌ای و متخصص، مسیر پژوهشی شما را هموار کنیم!

✅ نگارش، ویرایش و تدوین مقالات علمی

✅ مشاوره و همراهی در نگارش پایان‌نامه و پروپوزال

✅ ترجمه تخصصی مقالات و متون علمی

✅ تحلیل داده‌های پژوهشی و نرم‌افزارهای آماری

🎯 با خیال راحت به تحقیق و پژوهش بپردازید، ما کارهای سخت را برای شما انجام می‌دهیم!

📩 برای مشاوره رایگان، همین حالا پیام دهید!

📞 تماس با ما: [09033459315]